Οι τρεις βασικές ευρωπαϊκές χρηματοπιστωτικές εποπτικές αρχές ανακοίνωσαν την έκδοση των τελικών κατευθυντήριων γραμμών για τα stress tests περιβαλλοντικών, κοινωνικών και εταιρικής διακυβέρνησης κινδύνων (ESG). Πρόκειται για την European Securities and Markets Authority, την European Banking Authority και την European Insurance and Occupational Pensions Authority, οι οποίες συγκροτούν τις Ευρωπαϊκές Εποπτικές Αρχές (ESAs).
Στόχος των νέων οδηγιών είναι να δοθεί στα κράτη-μέλη ένα κοινό πλαίσιο ώστε οι εθνικές εποπτικές αρχές να ενσωματώνουν συστηματικά τους ESG κινδύνους στα εποπτικά stress tests για τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες.
Αύξηση εκπομπών αερίων θερμοκηπίου στις ΗΠΑ το 2025 λόγω ενέργειας και κατασκευών
Τι αλλάζει στα stress tests
Σύμφωνα με τις ESAs, οι κατευθυντήριες γραμμές θεσπίζουν κοινά πρότυπα για την ενσωμάτωση των ESG κινδύνων στις μεθοδολογίες stress testing σε ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ΕΕ. Το πλαίσιο καλύπτει τόσο την προσαρμογή υφιστάμενων εργαλείων όσο και τη χρήση συμπληρωματικών αξιολογήσεων, με στόχο τη μέτρηση των επιπτώσεων ESG κινδύνων υπό δυσμενή αλλά ρεαλιστικά σενάρια.
Οι οδηγίες δεν εισάγουν νέες δεσμευτικές υποχρεώσεις για τις εθνικές αρχές. Θα εφαρμόζονται όμως με τη διαδικασία «comply or explain», πράγμα που σημαίνει ότι κάθε αρμόδια αρχή θα πρέπει είτε να συμμορφωθεί είτε να αιτιολογήσει δημόσια τυχόν αποκλίσεις.
Το 2025 η τρίτη θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί παγκοσμίως, σύμφωνα με επιστήμονες της ΕΕ
Η προσέγγιση με βάση τον κίνδυνο
Κεντρικό στοιχείο των νέων κατευθυντήριων γραμμών είναι η υιοθέτηση προσέγγισης με βάση τον κίνδυνο. Οι εθνικές αρχές καλούνται να ξεκινούν με αξιολόγηση ουσιαστικότητας, ώστε να εντοπίζουν τους πιο σημαντικούς και δυνητικά επιζήμιους ESG κινδύνους. Σε αυτή την ανάλυση λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως το επιχειρηματικό μοντέλο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τα χαρτοφυλάκια, οι γεωγραφικές εκθέσεις και οι κλαδικές δραστηριότητες, σε διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες.
Η έμφαση, τουλάχιστον στο αρχικό στάδιο, δίνεται στους κλιματικούς και περιβαλλοντικούς κινδύνους, τόσο στους φυσικούς όσο και στους μεταβατικούς. Κι όμως, το πλαίσιο προβλέπει σταδιακή επέκταση και σε άλλους ESG παράγοντες, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δεδομένων και την ωρίμανση των μοντέλων ανάλυσης.
Χρονικοί ορίζοντες και σενάρια
Οι οδηγίες εισάγουν διαφοροποίηση ως προς τον χρονικό ορίζοντα των ασκήσεων. Για την ανθεκτικότητα απέναντι σε αιφνίδιους αλλά εύλογους κραδασμούς, προτείνεται βραχυπρόθεσμος ορίζοντας. Για την αξιολόγηση της βιωσιμότητας επιχειρηματικών μοντέλων και στρατηγικών, οι αρχές καλούνται να εξετάζουν μακροπρόθεσμα σενάρια.
Παράλληλα, γίνεται σαφής αναφορά στη χρήση τόσο top-down όσο και bottom-up προσεγγίσεων, καθώς και στο επίπεδο ανάλυσης, από χαρτοφυλάκια και κλάδους έως γεωγραφικές περιοχές και αντισυμβαλλομένους. Οι εποπτικές αρχές καλούνται επίσης να διαχωρίζουν συστηματικά φυσικούς κινδύνους, κινδύνους μετάβασης και άλλους ESG παράγοντες, όπως απώλεια βιοποικιλότητας, ρύπανση, κοινωνικούς και διακυβερνητικούς κινδύνους.
Ευρωπαϊκά αεροσκάφη «χαρτογραφούν» τους ατμοσφαιρικούς ποταμούς που ευθύνονται για πλημμύρες
Πόροι και εφαρμογή
Οι ESAs συστήνουν την επαρκή κατανομή ανθρώπινων και υλικών πόρων για τη διεξαγωγή ESG stress tests. Αυτό περιλαμβάνει προσωπικό με εξειδίκευση στην αξιολόγηση ESG κινδύνων, καθώς και υποδομές διαχείρισης και συλλογής δεδομένων, ώστε να εξασφαλίζεται πρόσβαση σε ποιοτικά και αξιόπιστα ESG στοιχεία.
Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές θα τεθούν σε εφαρμογή από τις αρχές του 2027, σηματοδοτώντας ένα νέο στάδιο στον τρόπο με τον οποίο η ευρωπαϊκή εποπτεία ενσωματώνει τους ESG κινδύνους στα stress tests.