Ρητά εκτός κάδρου για οποιοδήποτε μέτρο έκτακτης ανάγκης τοποθετεί πλέον η κυβέρνηση το λιγνιτικό δυναμικό της χώρας, ξεκαθαρίζοντας πως το χρονοδιάγραμμα της απολιγνιτοποίησης δεν πρόκειται να τροποποιηθεί. Σύμφωνα με υψηλόβαθμες πηγές του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ακόμη και σε ακραία σενάρια κρίσης στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα, η Ελλάδα θα στηριχθεί στην παραγωγή ΑΠΕ και στη διαφοροποίηση των οδεύσεων φυσικού αερίου. Η επιλογή αυτή κλειδώνει το τέλος των μεγάλων μονάδων, καθώς η συμμετοχή του καυσίμου στο ενεργειακό μίγμα έχει ήδη συρρικνωθεί θεαματικά. Τα στοιχεία του Χρηματιστηρίου Ενέργειας είναι αποκαλυπτικά: τον Ιανουάριο το ποσοστό άγγιξε το 5,91%, τον Φεβρουάριο έπεσε στο 4,22%, ενώ τις πρώτες 12 μέρες του Μαρτίου 2026 κινείται στο 4,49%.
Προς ψήφιση στη Βουλή οι συμβάσεις με Chevron και HELLENiQ Energy – Ο «δεκάλογος» Παπασταύρου
Το τεχνικό και οικονομικό αδιέξοδο
Κι όμως, η συζήτηση για επιστροφή στον λιγνίτη προσκρούει σε σκληρά τεχνικά δεδομένα, αφού η πλειοψηφία των μονάδων τελεί ήδη εκτός λειτουργίας. Σύμφωνα με τεχνικές αναλύσεις, η επανεκκίνηση των λιγνιτωρυχείων κρίνεται πλέον από δύσκολη έως αδύνατη, καθιστώντας τις μονάδες ανενεργές σε περίπτωση αιφνίδιας ανάγκης. Την ίδια ώρα, τα οικονομικά στοιχεία δείχνουν ότι η λειτουργία τους είναι ασύμφορη. Η Πτολεμαΐδα V, για παράδειγμα, τον προηγούμενο μήνα λειτούργησε μόλις 14 ημέρες και μάλιστα στο 12% της δυναμικότητάς της. Η χαμηλή αποδοτικότητα σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος ρύπων σπρώχνει τις μονάδες στην έξοδο.
ΙΕΑ: Πράσινο φως για την αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου
Το χρονικό της απόσυρσης
Όπως ανακοινώθηκε, ο προγραμματισμός προβλέπει το κλείσιμο της Πτολεμαΐδας V, ισχύος 660 MW, και του ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου με τα 1,6 GW συνολικής ισχύος μέσα στο τρέχον έτος. Η Πτολεμαΐδα V αναμένεται να αλλάξει σελίδα και να μετατραπεί σε μονάδα φυσικού αερίου από το 2027. Παρά το γεγονός ότι το 2022 και το 2024 ο λιγνίτης λειτούργησε ως “χρυσή εφεδρεία” για την ενεργειακή ασφάλεια, η κυβέρνηση θεωρεί πως εκείνος ο κύκλος έκλεισε οριστικά. Η χώρα στρέφεται πλέον σε πιο ευέλικτες μορφές παραγωγής, αφήνοντας πίσω την εποχή των φουγάρων στη Δυτική Μακεδονία.